Noord-Koreaanse eenheden in Oekraïne: so what?

Noord-Korea heeft militairen naar Rusland gestuurd en ondersteunt Moskou ook op andere gebieden, zoals arbeidskracht en munitie. De Noord-Koreaanse inmenging stelt Rusland in staat offensieven langer vol te houden, zoals uit bestudering van in de regio Koersk blijkt. In dit artikel wordt de samenstelling van Noord-Koreaanse eenheden bekeken en komt ook hun wijze van optreden aan de orde. Hoewel de term ‘elitesoldaten’ naar westerse maatstaven nauwelijks van toepassing is, hebben de Noord-Koreanen wel degelijk invloed op het gevechtsverloop.

Tijdens de Oekraïense incursie in Koersk werd Rusland gesteund door Noord-Koreaanse militairen.[1] Dit begon met 1.500 ‘elitesoldaten’, maar werd uitgebreid met circa 12.000 extra militairen, ongeveer een complete divisie.[2] Buiten het leveren van gevechtstroepen levert Noord-Korea grote aantallen munitie, gevechtsvoertuigen en arbeidskrachten om Rusland te steunen in de oorlog.[3] Zonder deze steun zou het Russische offensief in 2024 30-40% minder artilleriemunitie hebben gehad, waardoor er significant minder slagkracht was geweest en Rusland over een kleiner front had kunnen aanvallen.[4] De Noord-Koreaanse invloed op de dynamiek van het slagveld is door al deze steun groter dan enkel een divisie. De Noord-Koreaanse inmenging kan hierdoor van doorslaggevende invloed zijn op de oorlog. Naar verluid zijn er 20.000 tot 30.000 nieuwe militairen van het Korean People’s Army (KPA)[5] aangekomen in Rusland.[6] Dit komt neer op twee divisies met ondersteunende troepen. Oekraïne heeft op dit moment een tekort aan manschappen, wat al leidt tot succesvolle kleine infiltraties van Russische eenheden in de regio Donetsk.[7] Het inbrengen van twee KPA-divisies met verse troepen kan significante invloed hebben op het front en mogelijk leiden tot een doorbraak van de Oekraïense linies.

Het doel van dit artikel is tweeledig. Ten eerste beoogt het te duiden hoe het KPA is ingericht en doctrinair optreedt. Ten tweede wil dit artikel een inschatting maken van de Noord-Koreaanse invloed op het verloop van de Russisch-Oekraïense oorlog. Hiervoor wordt eerst een korte beschrijving gegeven van de Noord-Koreaanse doctrine. Dit wordt gevolgd door een beschrijving van de Noord-Koreaanse ‘speciale eenheden’ en er wordt ingegaan op de verschillen tussen Noord-Koreaanse speciale eenheden ten opzichte van de reguliere strijdkrachten. Hierna volgen een korte schets van het basisoptreden van een Noord-Koreaanse divisie en een korte beschrijving van de overige steun die Noord-Korea levert aan Rusland. Als laatste volgt de slotbeschouwing. Wegens beperkingen in de beschikbare bronnen over Noord-Korea is er slechts gebruik gemaakt van één bron over Noord-Koreaanse tactiek. Gezien de informatiepositie die het US Army heeft inzake Noord-Korea, wordt deze bron echter beschouwd als hoogst betrouwbaar.

De Noord-Koreaanse dictator Kim Yong-un bezoekt de SOF op een niet nader genoemde locatie. Foto ANP/AFP

De Noord-Koreaanse doctrine in een notendop[8]

Het KPA is ingericht om flexibel en adaptief te zijn, naar gelang de omstandigheden vereisen. De principes van het KPA zijn gebaseerd op de strategie van nationale verdediging, ook wel songun genoemd. Hierin worden oorlogen vanaf de Tweede Wereldoorlog tot nu bestudeerd om lessen te trekken voor het KPA. De doctrine is sterk beïnvloed door de Sovjet/Russische doctrine, de Chinese lichte infanterie doctrine[9] en de Amerikaanse tactieken uit Irak en Afghanistan. De nadruk ligt op asymmetrisch vechten met grote aantallen special operation forces (SOF) eenheden. De nadruk ligt hierop wegens de achterstand die het KPA heeft op westerse (Amerikaanse) technologie. Om dit te bestrijden in een regulier gevecht zal Noord-Korea proberen het nabijgevecht aan te gaan, waardoor langedrachtwapens minder effectief kunnen zijn. Net zoals in de Russische doctrine ligt de nadruk op het gebruik van grondgebonden vuursteun en antitankeenheden. Om het gebruik van veelal oudere systemen te compenseren wordt er geconcentreerde en gecoördineerde vuursteun ingezet door grote aantallen vuurmonden. Het KPA  probeert altijd verassend (strategisch, operationeel of tactisch) op te treden. Hierbij worden gemixte tactieken gebruikt van reguliere en irreguliere wijzen van optreden. SOF-eenheden hebben als opdracht om vitale command & control (C2) installaties en logistieke centra te vernietigen en door verwarring fratricide tussen vijandelijke eenheden in het achtergebied te bewerkstelligen. De conventionele troepen zullen een geconcentreerde aanval uitvoeren, waarbij de Noord-Koreaanse doctrine uitgaat van een noodzakelijk 2:1 overwicht, in plaats van de NAVO 3:1-richtlijn. Hierbij probeert het KPA door inzet van massale vuursteun op één enkel doel – inclusief het gebruik van chemische wapens – de vijand fysiek te vernietigen en mentaal te breken.[10] Het KPA zal verder proberen het terrein in het eigen voordeel uit te buiten. Verkenningen zijn essentieel om de doelen te behalen. Het doel is om de vijand te blijven achtervolgen en te vernietigen, zodat deze niet door de inzet van zijn eigen vuursteun kan reorganiseren voor een aanval, danwel zijn superieure artillerie en luchtsteun kan uitbuiten. Coördinatie op alle niveaus, inclusief tussen de reguliere eenheden en de SOF, is hiervoor essentieel. Ook worden actief valse sporen en informatie verspreid om de eigen plannen te maskeren en de vijand te misleiden.

Noord-Koreaanse SOF[11]

Naar schatting bestaan de Noord-Koreaanse SOF uit 180.000-200.000 man personeel. Deze zijn verspreid over het KPA, de Korean People’s Army Navy (KPAN) en de Korean People’s Army Air Force. De aanduiding SOF binnen de Noord-Koreaanse strijdkrachten betekent dat de militairen aanvullende training hebben ontvangen. Dit is additionele training bovenop de standaardtraining voor de gemiddelde (dienstplichtige) militair. SOF-eenheden worden uitsluitend ingezet voor militaire taken. Reguliere KPA-militairen worden ook grootschalig ingezet voor niet-militaire taken, zoals het planten of oogsten van gewassen. De meerderheid van de Noord-Koreaanse SOF is hierdoor qua training vergelijkbaar met wat een reguliere militair in een westerse krijgsmacht zou krijgen. Slechts een klein deel bestaat uit SOF zoals vergelijkbaar met andere landen. De Noord-Koreaanse SOF is onderverdeeld in verschillende eenheden (zie tabel 1 en figuur 1).

Tabel 1 Eenheden en aantallen SOF Noord-Korea [12]

Figuur 1 Organisatiestructuur SOF Noord-Korea[13]

SOF blijven in oorlogssituaties onder hun eigen C2-structuur en zijn niet permanent toegewezen aan een divisie, legerkorps of leger. C2-relaties worden per opdracht bepaald. KPA SOF voeren primair vijf categorieën missies uit: verkenning, gevechtsacties ter ondersteuning van reguliere troepen, het uitschakelen van C2 en logistieke installaties, counter-SOF operaties in het operatiegebied van reguliere KPA-eenheden en interne veiligheid voor het regime.

De verkenningsbataljons worden, toegespitst op de situatie, ingezet in andere landen. Ieder bataljon bestaat uit cicra 500 man. Deze worden als eerste verkenningselement van een corps ingezet om strategische doelen aan te grijpen, inlichtingen te verzamelen, militaire en politieke leiders te doden, paniek te stichten onder de lokale bevolking (al dan niet met geweld), C2-installaties te vernietigen en de reactie van de civiele bevolking op de oorlog in te schatten. De verkenningsbrigades zijn verdeeld over KPA-legerkorpsen en divisies, en voeren de reguliere taken van een verkenningsbrigade uit. De meerderheid van het personeel spreekt Engels. Ook beschikt het KPA over een aantal eenheden die exclusief uit vrouwen bestaan. Lichte infanteriebrigades treden zelfstandig op, 30-50 kilometer voor de forward edge of the battle area en houden zich bezig met infiltratie om high value targets (HVT’s) te vernietigen, verkenningen uit te voeren, troepen te flankeren of te omsingelen en het achterhoedegevecht te voeren. Sniperbrigades zullen opgebroken worden in groepen van 5-10 man en zich concentreren op het uitschakelen van HVT’s, inclusief belangrijke individuen. Airborne-eenheden treden op als lichte infanterie/sniperbrigades. Er kan maximaal een bataljon per dropping worden ingezet. KPAN-sniper brigades ondersteunen de amfibische brigades op dezelfde manier als de andere sniperbrigades. De amfibische brigades zijn gespecialiseerd in amfibische aanvallen. De lichte infanteriedivisies bestaan uit ca 7.000 man en zijn gericht op gevechten in verstedelijkt gebied en bergachtig terrein. Deze divisies zijn gestript van de tanks, artillerie en luchtverdedigingseenheden van de reguliere divisies. De diepe artillerie verkenningsbataljons infiltreren ‘diep’ in vijandelijk gebied ten behoeve van target acquisition, eindgeleiding van vuursteun en het maken van een battle damage assessment.

Zoals hierboven geschetst wordt de term SOF binnen het KPA breed toegepast. De inzet van ‘elitesoldaten’ in Oekraïne lijkt hierdoor meer sensatie dan op waarheid gestoeld. Dit betekent echter niet dat deze eenheden niet in staat zijn om te vechten. Volgens Oekraïense militairen zijn KPA-militairen tactisch sterk, leren ze snel op het gevechtsveld en zijn ze beter dan Russische infanteristen.[14]

Noord-Koreaanse divisies

Het KPA beschikt, naast de SOF-eenheden, over een tank-, vier  gemechaniseerde en 27 infanteriedivisies. Hier komen nog 40 infanteriedivisies bij die onderdeel zijn van de reserves. De gemiddelde KPA-divisie bestaat uit 12.800 man. De structuur wordt aangepast aan de taak die zij moet vervullen. Een voorbeeld van een infanteriedivisie staat in figuur 2. De gemiddelde uitrusting van een KPA-divisie staat in tabel 2.

Tabel 2 De gemiddelde uitrusting van een KPA-divisie[15]

Figuur 2 Voorbeeld van een Noord-Koreaanse infanteriedivisie[16]

Voor gemechaniseerde divisies geldt dat de structuur hetzelfde is, maar het personeel in Infantry Fighting Vehicles (type BMP), danwel Armoured Personnel Carriers (type BTR) rijdt. Iedere eenheid tot op companiesniveau heeft minstens één politieke officier die losstaat van de commandant en de trouw aan het regime bewaakt. De omvang neemt toe per eenheidsgrootte. De politieke officier heeft evenveel macht als de commandant. Hij/zij kan iedereen arresteren op beschuldiging van ontrouw aan het regime. De commandant moet wijzigingen in de gevechtsplannen laten goedkeuren door de politieke officier. De politiek officier executeert militairen die vluchten of terugtrekken zonder opdracht. [17]

Een divisievak bestaat zowel in het offensief als het defensief uit vier zones: een security zone en de eerste, tweede en derde battle zone. Tussen deze zones zit een buffer. De omvang van de zones ia afhankelijk van de opdracht en de middelen ter beschikking. Zones zijn niet per se lineair. Er bestaat geen achtergebied. Logistieke eenheden zitten achterin de eerste battle zone en verspreid door de tweede en derde zone. Een voorbeeld staat in afbeelding 3. De zones hebben drie of twee echelons in de voorste rand met een reserve.[18]

Figuur 3 Voorbeeld van een KPA divisievak[19]

De vakbreedte van een KPA-divisie in de aanval is 10-16 kilometer breed en 10-15 km diep.[20] Het eerste echelon bestaat uit circa tweederde van de manoeuvre-eenheden. Het tweede echelons bestaat uit twee negende van de overgebleven manoeuvre-eenheden. De laatste een negende dient als reserve, danwel als derde echelon.[21]

In het defensief zit de security zone in de regel 10-15 kilometer voor de eerste battle zone. Deze zone wordt bemand door een beveiligende strijdmacht in de vorm van een versterkt bataljon (of regiment bij een legerkorps). Dit element zorgt voor early warning en voert disrupt, delay en interdiction missies uit, zoals het vernietigen van vijandelijke verkenningseenheden, genie en luchtverdediging, maar beoogt ook vijandelijke manoeuvre en logistiek de vrijheid van handelen te ontnemen en te misleiden waar de KPA main effort zit en wat en omvang van de troepenmacht is. In de defence (battle) zones worden de beslissende acties uitgevoerd waarbij de vijand wordt vernietigd en/of kritiek terrein wordt behouden. Afhankelijk van het terrein zijn de zones niet lineair en kunnen er meerdere regimentszones zijn. De omvang van de zones staat niet vast en hangt af van het terrein.[22]

Ondanks de beperkte oppervlakte waarom een KPA-divisie optreedt kunnen twee divisies significante invloed hebben op het gevechtsveld. De divisies kunnen plaatselijk de druk op Russische eenheden verlichten, of worden ingezet als additionele gevechtseenheid in een zwaartepunt om door het Oekraïense front te breken. Het inbrengen van verse eenheden zorgt er eveneens voor dat er een hoger tempo kan worden volgehouden. Hierdoor blijft niet alleen de druk op Oekraïense gevechtseenheden onverminderd hoog, maar wordt ook de Oekraïense logistiek geen kans gegeven om de bevoorrading te herstellen. Het is bij de gevechten in Koersk al voorgekomen dat Oekraïne zich moest terugtrekken door een gebrek aan munitie.[23] Hierdoor kan het dat de impact van de deelname van Noord-Koreaanse militairen groter is dan initieel te verwachten viel.

Overige Noord-Koreaanse steun

Noord-Korea levert een significante bijdrage aan de Russisch-Oekraïense oorlog. De grondslag hiervoor is het wederzijdse defensieverdrag dat Noord-Korea en Rusland hebben gesloten.[24] De inzet van Noord-Koreaanse eenheden stelde Rusland in staat om het Oekraïense tegenoffensief in Koersk tegen te houden, zonder dat er op andere fronten eenheden hoefden te worden weggetrokken. Naast het leveren van troepen speelt Noord-Korea een cruciale rol op het gebied van wapens en munitie. Noord-Korea heeft cruciale hoeveelheden munitie geleverd ter ondersteuning van de Russische offensieven bij Avdiivka, Voehledar, voor het openen van een nieuw front bij Charkiv en bij de aanval op Chasiv Yar.[25] Dit is voornamelijk artillerie munitie (circa 80-95%), maar ook antitankmunitie, grond-luchtraketten, mortieren en geweren.[26] Naar verluidt levert Noord-Korea 50% van de munitie die Rusland gebruikt.[27] Noord-Korea heeft in korte tijd meer munitie geleverd aan Rusland dan de EU kan leveren aan Oekraïne.[28] Hierdoor is Rusland in staat om, tijdens de oorlog, te herbewapenen voor een mogelijk toekomstig conflict met de NAVO.[29] Naast wapens en munitie levert Noord-Korea ook wapensystemen aan Rusland. Dit betreft voornamelijk artillerie- en mortiersystemen, zoals de M1978 en M1989 houwitsers en de 140mm-mortier. Mogelijk zal de nieuwe Noord-Koreaanse Cheonma-2 tank ook door Rusland worden ingezet, al dan niet met een KPA-bediening.[30]

Vertoon van strategische wapens tijdens een parade in Pyongyang. Ook met de inzet in Oekraïne wil Kim de paraatheid van zijn krijgsmacht onderstrepen. Foto ANP/AFP

Noord-Korea levert essentiële arbeidskrachten om de Russische economie overeind en belangrijke productie in stand te houden. In het Russisch-Noord-Koreaans verdrag is ook opgenomen dat er meer wordt samengewerkt ‘om de samenwerking te versterken, door onder meer: het creëren van gunstige voorwaarden voor economische samenwerking op het gebied van douanefinanciering en bankieren; door samen te werken om gunstige voorwaarden te creëren voor het tot stand brengen van directe banden tussen Noord-Korea en Rusland; en door het bevorderen van wederzijds begrip voor het economische en investeringspotentieel van de regio’s’.[31] Dit stelt Noord-Korea in staat om buitenlandse valuta te verdienen door mensen te laten werken in Rusland. Naar verluidt zijn er meer dan 13.000 Noord-Koreaanse arbeiders aan het werk in Rusland. Voor Rusland zijn dit goedkope arbeidskrachten, namelijk vijf maal goedkoper dan arbeiders uit andere (Aziatische) landen.[32]

Als laatste zijn er volgens de Zuid-Koreaanse inlichtingendienst circa 6.000 Noord-Koreaanse militairen actief achter het front die zich bezighouden met het ruimen van mijnen en overige explosieven en het weer opbouwen van de regio Koersk.[33] Dit zorgt er wederom voor dat de Russische strijdkrachten worden ontzien en zich kunnen richten op Oekraïne, zeker door het leveren van een dergelijk groot aantal specialisten, zoals sappeurs/explosievenruimers.

Slotbeschouwing

De inmenging van Noord-Korea in de Russisch-Oekraïense oorlog zorgt voor een verlenging en intensivering van het conflict. De invloed van Noord-Korea op het slagveld is groter dan de beperkte fysieke ruimte die de KPA-eenheden kunnen bestrijken op het gevechtsveld. Doordat Noord-Korea cruciale hoeveelheden munitie en materieel levert kan Rusland niet alleen de gevechten volhouden, maar zich ook herbewapenen en specifieke offensieven beter ondersteunen. De invloed van Noord-Korea op de oorlog is daardoor significant.

De kwaliteit van de Noord-Koreaanse militairen is niet bovengemiddeld. Er is geen sprake van een massa ‘elitesoldaten’. Het is goed mogelijk dat een deel van de actieve KPA-militairen in Koersk zijn ingezet en een deel van de nieuw aangevoerde KPA-troepen inderdaad bestaat uit SOF (conform de NAVO-definitie). Waarschijnlijk bestaat de meerderheid – naar westerse maatstaven – echter uit reguliere troepen. Dit wordt onderschreven door de verliezen die Noord-Korea heeft geleden: halverwege januari 2025, na drie maanden inzet, waren volgens berichten 3.800 van de 12.000 ingezette KPA-militairen gedood of gewond.[34]

Dictator Kim Jong-un begroet uit Oekraïne teruggekeerde militairen. Volgens Oekraïense bronnen zijn de KPA-militairen slagvaardiger dan veel Russische infanteristen. Foto ANP/AFP

Ook al is de kwaliteit van veel KPA-militairen niet gelijk aan die van westerse (elite)eenheden, uit openbare Oekraïense verslagen blijkt dat de KPA-militairen slagvaardiger zijn dan veel Russische infanteristen. Bovendien heeft, hoewel een KPA-divisie relatief weinig terrein beslaat, de inzet van Noord-Koreaanse troepen een vermenigvuldigend effect: ze ontlasten de Russische eenheden en vergroten de druk op Oekraïne. In Koersk zorgde het inbrengen van verse eenheden ervoor dat Rusland niet gedwongen werd eenheden uit de Donbas terug te trekken om het eigen grondgebied te verdedigen,[35] Oekraïense eenheden waren wel gebonden aan de verdediging van de regio. Daardoor bleef er, ondanks zware verliezen van Rusland, constante druk op de Oekraïense posities in Koersk en de Donbas.[36] Hierdoor is de impact van de deelname van Noord-Koreaanse militairen groter dan initieel werd verwacht. Er bestaat een risico dat dit zich in de toekomst herhaalt. De mogelijke inzet van één of twee verse divisies op een cruciaal punt, bijvoorbeeld de gevechten rondom Pokrovsk, of bij de Russische salient in Sumi, kan een lokale overmacht creëren die door de Oekraïense linies breekt. De Noord-Koreaanse steun is daarom een belangrijke factor om mee te wegen bij inschattingen over hoe de oorlog zich verder zal ontwikkelen.